10 februari 2026 | 2.00 minuten leestijdLeerwegondersteuning
Twee jaar geleden heeft het samenwerkingsverband Passend Onderwijs Noord- en Midden- Drenthe de werkwijze van het toekennen van leerwegondersteuning (LWOO) in het voortgezet onderwijs gewijzigd. VMBO-scholen ontvangen nu een schoolgebonden budget, waarmee ze leerwegondersteuning voor de doelgroep kunnen organiseren. De nieuwe werkwijze bevalt goed.
Van individuele aanwijzing naar doelgroepbekostiging
Leerwegondersteuning is een vorm van ondersteuning op het VMBO voor kinderen met ‘leerachterstanden’. In de landelijke richtlijnen is de doelgroep nauwkeurig omschreven aan de hand van criteria. Belangrijk zijn de leerresultaten op didactische toetsen, waarbij vooral begrijpend lezen en rekenen doorslaggevend zijn. De leerresultaten worden afgezet tegen een intelligentiemeting en eventuele sociaal emotionele problematiek. Blijven de leerachterstanden achter bij wat je zou mogen verwachten, dan valt een leerling volgens deze landelijke criteria onder de doelgroep LWOO.
In de praktijk volgen deze leerlingen meestal VMBO-BB of KB en soms VMBO-GL of TL. Enkele leerlingen in onze regio starten in de PRO-VMBO-groep bij PrO-Assen. In de huidige werkwijze wordt niet meer per leerling bepaald of de school een bedrag krijgt voor leerwegondersteuning. In plaats daarvan verdeelt het samenwerkingsverband de LWOO-gelden via een algemene formule over de VMBO-scholen. De formule sluit aan op de toekomstige landelijke verdeling van LWOO-gelden over de samenwerkingsverbanden. In totaal gaat het om ongeveer 3,7 miljoen euro.
Schooladvies en aanmelding vanuit het basisonderwijs
Door de nieuwe werkwijze is de aanmelding vanuit het basisonderwijs veel eenvoudiger geworden. De basisschool geeft een schooladvies en beschrijft in het Onderwijskundig Rapport (OKR) de leerresultaten en de ondersteuningsbehoeften van de leerling. Net als bij alle andere leerlingen die de overstap naar het voortgezet onderwijs maken. Een goede en zorgvuldige informatieoverdracht blijft belangrijk. De VMBO-scholen willen goed zicht blijven houden op de onderwijs- en ondersteuningsbehoeften van alle nieuwe leerlingen, zodat zij vanaf de start hun onderwijs daarop kunnen afstemmen.
Wat kun je van de ondersteuning op het VMBO verwachten
Met de nieuwe werkwijze is er meer aandacht gekomen om gezamenlijk goed te kijken naar de wijze waarop VMBO-scholen de leerwegondersteuning op school inzetten. Meestal gaat het voornamelijk om kleinere klassen, minder wisseling van leraren en lokalen, sterke mentoren en extra mentortijd. Hoe het onderwijs en ondersteuning er precies uitziet, verschilt per school. In de schoolgids is dit beschreven en tijdens de open dagen is er gelegenheid om er een beter beeld van te krijgen. Vanuit het perspectief van de leerling is meestal niet merkbaar wanneer iets nou ‘leerwegondersteuning’ is, of ‘andere ondersteuning’. Voor hen doet het er ook niet toe welk labeltje er precies aan hangt. Belangrijk is dat zij zich in de school veilig voelen en goed tot leren komen!
Wanneer is leerwegondersteuning effectief?
We hechten veel waarde aan kwalitatief goed onderwijs en sterke ondersteuning. Daarom onderzoeken we of we de juiste dingen doen voor de doelgroep. Studenten van de Rijksuniversiteit Groningen voeren hiervoor verschillende onderzoeken uit. Zo werd vorig jaar gekeken naar de gewenste competenties van mentoren en de wijze waarop mentoren worden geselecteerd. Een ander onderzoek richtte zich op de beleving van leerlingen. Zij ervaren meestal niet dat er aparte ondersteuning voor hen is ingericht. En dat sluit aan bij onze visie. We willen graag dat leerlingen zich gezien en gehoord voelen door de leraar, maar niet dat zij de indruk hebben een ‘speciaal geval’ te zijn. Dit schooljaar zijn twee nieuwe studenten gestart met onderzoek. Hannah Weening onderzoekt of datgene wat in de schoolgids staat over leerwegondersteuning overeenkomt met de praktijk in de klas. Lotte Eektimmernan richt zich op de relatie tussen leraar en leerling.
Conclusie na twee jaar
Na twee jaar kunnen we constateren dat de verandering van de werkwijze van toekenning leerwegondersteuning soepel is verlopen. We blijven monitoren en ons richten op de kwaliteit van het onderwijs voor de doelgroep. Ook volgen we de landelijke ontwikkelingen rond leerwegondersteuning nauwlettend.