9 april 2026 | 3.00 minuten leestijd

Begin april 2026 is de subsidieaanvraag voor het regionale programma ‘Van school naar duurzaam werk’ toegekend door het ministerie van OC&W. Dit programma is de opvolger van het programma ‘Voortijdig schoolverlaten en jongeren in kwetsbare positie’. In het programma werken het voortgezet onderwijs (VO), het middelbaar beroepsonderwijs (MBO), het Doorstroompunt, Werkplein Drentsche Aa en de arbeidsmarktregio’s Groningen en Drenthe samen aan het voorkomen van schooluitval en het begeleiden van jongeren naar een duurzame plek op de arbeidsmarkt. Karin Schoolderman, beleidsadviseur van de samenwerkingsverbanden passend onderwijs Noord- en Midden- Drenthe, vertelt over het nieuwe programma.  

Wat verandert er met het nieuwe programma?  
‘De doelgroep is verbreed van 12 tot 23 naar 12 tot 27 jaar. Om voor deze grotere doelgroep de doelen te bereiken, komt er meer budget beschikbaar. In de afgelopen jaren werkten we al nauw samen met Werkplein Drentsche Aa. Nu is de aansluiting van de arbeidsmarktregio in de landelijke regeling geformaliseerd. 

Voor het nieuwe programma hebben we een uitgebreide regioanalyse moeten opstellen. Hierdoor hebben we beter inzicht gekregen in de aanwezigheid van voortijdig schoolverlaters en jongeren zonder werk. Ook konden we onze cijfers vergelijken met andere regio’s in het land. De vijf maatregelen die we nemen zijn gebaseerd op de regioanalyse. Net als in de vorige periode zijn de maatregelen ondergebracht in drie pijlers: Blijf op School; Terug naar School; Naar Duurzaam Werk. Onder die vijf maatregelen vallen diverse activiteiten en projecten.  Sommige initiatieven zijn gestart in de vorige periode en krijgen in het nieuwe programma een vervolg. Er is ook ruimte voor nieuwe initiatieven.’ 

De kerngroep 
De kerngroep coördineert de werkzaamheden van het regionale programma. Sinds de zomer van 2025 maakt Karin deel uit van de kerngroep, zij vertegenwoordigt de scholen voor voortgezet onderwijs uit het samenwerkingsverband Noord- en Midden-Drenthe. Ook de scholen in de gemeente Noordenveld, die vallen onder een ander samenwerkingsverband, doen mee aan het programma. De belangrijkste collega’s uit de kerngroep zijn de twee programmaleiders. Claire Rellum is als coördinator Doorstroompunt  de programmaleider vanuit de gemeenten  en Kees Bakema is programmaleider vanuit onderwijs. Verder vertegenwoordigt Harma van der Roest het MBO. Stefan de Vries vertegenwoordigt de arbeidsmarktregio Groningen & Noord-Drenthe. Voor de arbeidsmarktregio Drenthe staat nog een vacature open in het kernteam. Tenslotte sluiten Peter Killestijn (Werkplein Drentsche Aa) en Annelies van der Laan (gemeenten) aan. De kerngroep werkt onder verantwoordelijkheid van het bestuurlijk overleg.  

‘Het is vooral belangrijk om samen met de collega’s uit het werkveld uitvoering te geven aan de projecten en initiatieven’ vertelt Karin. ‘In de komende jaren willen we gaan werken met een ‘pijleroverleg’ om te zorgen voor meer verbinding tussen de partners. In dat overleg kunnen bijvoorbeeld nieuwe ideeën voor projecten worden besproken. Tijdens de startbijeenkomst van 7 april jl. hebben we hier samen met 35 collega´s een begin mee gemaakt.  

Waarom is het belangrijk dat we als VO aangesloten zijn?  
‘Het programma is gericht op kwetsbare jongeren, vanaf 12 jaar, die risico lopen om uit te vallen op school en/of om zonder startkwalificatie school te verlaten. Deze jongeren zitten op VO-scholen.  Door proactief mee te doen in het programma kunnen we ervoor zorgen dat al onze leerlingen kans maken op een duurzame plek in de samenleving. Er zijn duidelijke raakvlakken met de doelstellingen van het samenwerkingsverband passend onderwijs. Het samenwerkingsverband is verantwoordelijk voor een dekkend netwerk van onderwijs-ondersteunings- voorzieningen en het voorkomen van thuiszitters. Daarom is het handig om een verbinding te maken tussen scholen, samenwerkingsverband en de samenwerkende organisaties in het regionale programma.’ 

Wat is er in de afgelopen jaren tot stand gebracht? 
De afgelopen jaren zijn er subsidies verleend aan diverse projecten, waarbij vaak sprake was van samenwerking tussen sectoren. Karin benoemt verschillende voorbeelden en start met de routekaart. ‘De afgelopen periode heeft een werkgroep VSO/PrO  een routekaart ontwikkeld vanwege de nieuwe wettelijke, aanvullende taak loopbaanbegeleiding. Die routekaart helpt VSO, Praktijkonderwijs en de partners (gemeente, doorstroompunt, WPDA, enz.) in de ondersteuning aan leerlingen die van school naar werk worden begeleid.  

Een tweede voorbeeld is het Taalproject. ‘Veel jongeren, zowel autochtone jongeren als nieuwkomers, beheersen de Nederlandse taal onvoldoende om helemaal mee te kunnen doen. Met Freya Freeve als aanjager zijn diverse  scholingsbijeenkomsten en andere vormen van expertisedeling georganiseerd. Een project hoeft niet per se iets groots te zijn. De meerwaarde zit vaak in kleine dingen. Door collega’s samen te brengen op een inhoudelijk vraagstuk kunnen zij elkaar inspireren en van elkaar leren. Geconstateerd werd dat veel onderwijsprofessionals zich vaak handelingsverlegen voelen als het gaat om het goed aansluiten bij nieuwkomers. Zo geven docenten van het ISK in Assen nu regelmatig workshops aan docenten van andere VO-scholen of van het MBO.  

Ook een initiatief als de ‘Plusklas’, is tot stand gebracht via het regionale programma. In het buurthuis in de wijk Peelo in Assen krijgen jaarlijks zo’n dertig jongeren die eerder zijn uitgevallen, een nieuwe kans om de stap richting onderwijs te maken. Het programma wordt verzorgd door hulpverleners van Horizonbegeleiding en een VSO-docent.   

Tenslotte benoemt Karin het programma Re-fit. Kortgeleden is hiermee een start gemaakt. Er zijn trainers opgeleid om een groepsaanpak te kunnen verzorgen voor leerlingen die verminderd naar school gaan vanwege fysieke klachten.  

Wat het programma heeft gebracht is dat de samenwerking tussen onderwijs, gemeenten, doorstroompunt en Werkplein Drentsche Aa is versterkt. Hierdoor zijn de verschillende organisaties  beter op de hoogte van alle mogelijkheden in de regio.  Als er knelpunten ontstaan, wordt er vaker samen naar oplossingen gezocht. In het werkveld gebeurt al veel. Interdisciplinaire samenwerking dwingt je om meer out of the box te denken. Met een financiële impuls kunnen we kansrijke ontwikkelingen een boost geven.  

De belangrijkste uitkomst is natuurlijk dat het programma voor veel jongeren ‘beweging’ heeft gebracht. Sommige jongeren zijn weer gaan deelnemen aan onderwijs, anderen zijn naar werk toegeleid. Ook zijn jongeren die door één van de projecten meer zelfvertrouwen hebben gekregen en met meer vertrouwen kijken naar de toekomst.   

Welke concrete (nieuwe) kansen zie je voor de komende periode?  
‘Ik denk dat op de reguliere VO-scholen nog kansen zijn om de mogelijkheden van het regionaal programma te benutten’, besluit Karin. ‘Zo willen we het bijvoorbeeld mogelijk maken dat scholen gaan werken met een andere aanpak gericht op schoolaanwezigheid.´ 

Uitdagingen en valkuilen  
Karin voorziet ook uitdagingen. ‘Wanneer een project een tijdje loopt, dan zien de betrokkenen vaak wat er nog meer zou kunnen en wat er nog meer nodig is om het nog beter te doen voor jongeren. Aanbod creëert als het ware weer (nieuwe) vragen. Het is belangrijk om samen kritisch te blijven kijken: wat zien we? Wat speelt er? Kunnen we de oplossingen ook vinden in de bestaande voorzieningen. Vaak hoef je niet iets nieuws te bedenken, maar kun je ook goed gebruik maken van wat er al is. Het goed monitoren en evalueren is dus belangrijk.  

Welke boodschap wil je meegeven?  
Er gebeurt voor kwetsbare jongeren al veel op de VO-scholen. Toch is het belangrijk dat we als onderwijs niet alleen een blik naar binnen hebben maar vooral ook naar buiten. Ketenpartners willen en kunnen meedenken. Misschien zijn er initiatieven die je niet kent en die wel passend zijn voor de leerling waar je als school mee ‘tobt’. Aarzel niet om nieuwe ideeën in te brengen.  

Meer informatie vind je in de uitgebreide samenvatting